Καφέ κηλίδες στο δέρμα: γιατί εμφανίζονται και πώς μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε
Οι καφέ κηλίδες ή πανάδες που εμφανίζονται με την ηλικία αποτελούν μια μορφή δερματικής πάθησης, η οποία, αν και δεν αποτελεί απειλή για την υγεία, μπορεί να έχει σημαντικό ψυχολογικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ατόμων που τις εμφανίζουν.
Πρόκειται για μια μορφή υπερμελάγχρωσης που οφείλεται σε διαταραχή στη σύνθεση της μελανίνης. Η μελανίνη είναι δομικό συστατικό του δέρματος, έχει ιδιαίτερα προστατευτική δράση έναντι της υπεριώδους ακτινοβολίας (UV) και είναι αυτή που προσδίδει στο δέρμα το φυσικό και ομοιόμορφο χρώμα του.
Η παραγωγή της μπορεί να διεγερθεί από:
παρατεταμένη και μακροχρόνια έκθεση στην ακτινοβολία UV
τη διαδικασία της γήρανσης
κληρονομικούς παράγοντες
άλλες δερματικές παθήσεις, όπως η ακμή
Η μελανίνη που παράγεται μεταφέρεται στην επιφάνεια του δέρματος και συσσωρεύεται σε συγκεκριμένα σημεία, δημιουργώντας τις καφέ κηλίδες, οι οποίες επηρεάζουν τον τόνο και τη διαύγεια της επιδερμίδας.
Πού εμφανίζονται συνήθως
Οι καφέ κηλίδες εμφανίζονται συχνότερα στα εξής σημεία:
Πρόσωπο, χέρια και στήθος, λόγω της μακροχρόνιας έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία και επειδή στις περιοχές αυτές το δέρμα είναι λεπτό και ευαίσθητο.
Πλάτη, καθώς είναι περιοχή επιρρεπής σε τραυματισμούς και ερεθισμούς που μπορούν να διευκολύνουν την εμφάνιση μελάγχρωσης.
Πρόκειται για ένα δερματικό πρόβλημα που εμφανίζεται με ολοένα και μεγαλύτερη συχνότητα.
Αντιμετώπιση
Πρόληψη
Όπως συμβαίνει σε πολλά θέματα υγείας και φροντίδας του δέρματος, η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη.
Η πρόληψη περιλαμβάνει:
Σωστό καθαρισμό του προσώπου, για την απομάκρυνση των ρύπων.
Χρήση ενυδατικής κρέμας ημέρας, για τη διατήρηση του φυσικού φραγμού της επιδερμίδας απέναντι σε βλαβερούς εξωτερικούς παράγοντες, καθώς και κρέμας νύχτας για την αναζωογόνηση της επιδερμίδας.
Χρήση αντηλιακού με υψηλό δείκτη προστασίας (SPF 50+) έναντι των UVB/UVA, ιδιαίτερα τους μήνες με έντονη ηλιοφάνεια. Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται μετά την κρέμα ημέρας.
Γενικά, το αντηλιακό πρέπει να χρησιμοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ακόμη και τους χειμερινούς μήνες, ίσως με μικρότερο δείκτη προστασίας (SPF 30+). Η χρήση του αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της προστασίας της επιδερμίδας.
Υπάρχουν επίσης αντηλιακά που προστατεύουν και από την ακτινοβολία που εκπέμπουν οι οθόνες κινητών, υπολογιστών, tablets και τηλεοράσεων.
Αποφυγή παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο.
Θεραπεία
Τι κάνουμε όμως όταν οι καφέ κηλίδες έχουν ήδη εμφανιστεί; Υπάρχουν πολλές επιλογές για την αντιμετώπισή τους.
Το πρώτο βήμα είναι πάντα η επίσκεψη σε εξειδικευμένο γιατρό, δερματολόγο ή πλαστικό χειρουργό, ο οποίος θα αξιολογήσει την κατάσταση και θα προτείνει την καταλληλότερη θεραπεία.
Διαθέσιμες θεραπείες
Laser / IPL
Χρησιμοποιούνται το Έντονο Παλμικό Φως (IPL) ή το Fractional Laser, τα οποία εστιάζουν στην κηλίδα και μειώνουν την εμφάνισή της.
Με IPL απαιτούνται συνήθως 3–5 συνεδρίες των 25 λεπτών, ανά 20–30 ημέρες.
Με Fractional Laser απαιτούνται 1–3 συνεδρίες των 10 λεπτών, ανά 1–1,5 μήνα.
Οι συνεδρίες συνήθως δεν είναι επώδυνες. Μπορεί να εμφανιστεί ήπια ερυθρότητα ή οίδημα για 1–2 ημέρες.
Κρυοθεραπεία
Χρησιμοποιείται υγρό άζωτο για την ψύξη και απομάκρυνση της περίσσειας μελανίνης. Συνήθως χρειάζονται 1–2 συνεδρίες.
Μετά τη θεραπεία μπορεί να εμφανιστούν:
ερυθρότητα
οίδημα
μικρή φουσκάλα που υποχωρεί μόνη της
Η αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητη.
Μικροδερμοαπόξεση
Με τη χρήση μικρών κρυστάλλων αφαιρούνται εξωτερικές στιβάδες της επιδερμίδας, απομακρύνεται η χρωστική και το δέρμα ανανεώνεται. Συνήθως απαιτείται σειρά συνεδριών.
Χημικό peeling
Χρησιμοποιείται ειδικό χημικό διάλυμα (peeling λεύκανσης), το οποίο απομακρύνει εξωτερικές στιβάδες της επιδερμίδας και υποστηρίζει την ανανέωσή της.
Προηγείται προετοιμασία του δέρματος για μερικές εβδομάδες, ενώ μετά το peeling μπορεί να εμφανιστεί ερυθρότητα για λίγες ημέρες.
Ρουτίνα περιποίησης
Η καθημερινή φροντίδα του δέρματος είναι πολύ σημαντική. Συνιστάται η χρήση προϊόντων καθαρισμού, lotion, serum και κρεμών που περιέχουν συστατικά τα οποία συμβάλλουν στη μείωση των καφέ κηλίδων, όπως:
Ασκορβικό οξύ (Vitamin C)
Βιταμίνη A / Retinol
Νιασιναμίδη (Vitamin B3)
AHA acids
Αζελαϊκό οξύ
Τρανεξαμικό οξύ
Σε κάθε περίπτωση, η καθημερινή χρήση αντηλιακού παραμένει απαραίτητη για τη διατήρηση της υγείας της επιδερμίδας.
