Βασικός μεταβολισμός και ηλικία

Κατ αρχάς ας δούμε τι  είναι ο  Βασικός Μεταβολισμός

Ο Βασικός Μεταβολισμός (ΒΜR) είναι η ελάχιστη ενέργεια – θερμίδες –  που χρειάζεται ο οργανισμός  για να διατηρεί τις λειτουργίες του (αναπνοή,  κυκλοφορία του αίματος,  καρδιακή, νεφρική, ηπατική  λειτουργία, σύνθεση ορμονών, πρωτεϊνών κλπ),  όταν το άτομο βρίσκεται σε συνθήκες πλήρους ηρεμίας. 

 Ο καθένας απο εμάς έχει έναν καθορισμένο βασικό μεταβολισμό  που εξαρτάται απο το φύλο, την ηλικία και το βάρος του και υπάρχουν συγκεκριμένες εξισώσεις ( Harris – Benedict ) που μπορεί κάποιος να το υπολογίσει.

                   Ανδρες  :  BMR = 13.7 ΒΣ + 5 Υψος – 6.8 Ηλικια + 66. Kcal

                   Γυναίκες : BMR = 1.8 Υψος + 9.6 ΒΣ – 4.7 Ηλικία  + 665 Kcal

Με την αύξηση της ηλικίας, οι διάφορες μεταβολικές διεργασίες του οργανισμού υφίστανται σταδιακές αλλαγές, οι οποίες, άν και  φυσιλογικές, επηρεάζουν σημαντικά το βάρος σώματος, την διατροφή, την μυική δύναμη και γενικά την υγεία του ατόμου.

Επιστημονικές μελετες έχουν δείξει, ότι τo  peak του μεταβολικού μας ρυθμού παρατηρείται κατά  τον 1ο χρόνο της ζωής μας. Στη συνέχεια και μέχρι το τέλος της εφηβείας – την ηλικία περίπου των 20 ετών –  εκπίπτει κατά 3% / έτος. Κατά περίεργο τρόπο έχει αποδειχθεί ότι  παραμένει σχεδόν σταθερός καθόλη την ενήλικη ζωή του ανθρώπου, μέχρι την ηλικία των 60 περίπου ετών.  Από την ηλικία των 60 και μετά  το BMR αρχίζει να μειώνεται κατα 1-2% /έτος. Στην ηλικία των 65 ετών η απώλεια αυτή υπολογίζεται στις 100-400 Kcal.  Φυσικά υπάρχουν  διαφοροποιήσεις μεταξυ των διαφόρων ατόμων, που  σχετόζονται, κυρίως, με το περιβαλλον και τον τρόπο ζωής.

Tα αίτια της έκπτωσης του BMR είναι δάφορα :

Η απώλεια μυικής μάζας, λόγω της σαρκοπενίας.

 Οι μύες είναι ενας ιστός πολύ ενεργός μεταβολικά, ενώ το λίπος, που συνήθως  καλύπτει την μυική απώλεια, είναι μεταβολικά ανενεργό. Μια ανάλυση της σύστασης του σώματος θα μας δείξει ότι ακόμη και τα άτομα που μεγαλώνοντας διατηρούν σταθερό ΒΣ, έχουν αυξημένα ποσοστά λίπους, που έρχεται να καλύψει την μυικά μάζα που χάνεται.  Οι αλλαγές αυτές, όπως είναι φυσικό,  οδηγούν στην μείωση του μεταβολικού ρυθμού.  Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι όσο μεγαλώνουμε ο οργανισμός χρειάζεται λιγοτερες θερμίδες, όταν βρίσκεται σε ηρεμία.

Οι ορμονικές διαταραχές.

Με την αύξηση της ηλικίας επέρχεται μείωση των επιπέδων της αυξητικής ορμόνης, των οιστρογόνων και της τεστοστερόνης, ενώ πολύ συχνές είναι και οι διαταραχές του θυροειδούς αδένα. Φυσιολογικά, οι ορμόνες αυτές συμβάλουν στην διατήρηση της μυικής μάζας και του μεταβολικού ρυθμού και συνεπώς η μείωση των επιπέδων τους, οδηγεί σε μείωση του μεταβολικού ρυθμού.

Η μειωμένη φυσική δραστηριότητα.

Είναι γεγονός ότι οι άνθρωποι μεγαλώνοντας, μειώνουν την φυσική τους δραστηριότητα, πράγμα που οδηγει σε περαιτέρω μυική απώλεια και μείωση του μεταβολικού ρυθμού

Η έκπτωση της ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας, που διαταράσει τον μεταβολισμό των φαρμάκων.

Ουσιαστικά δηλαδή,  “δεν παχαίνουμε γιατί γερνάμε, παχαίνουμε γιατί χάνουμε την μυική μας μάζα”.